مراکز رشد موفق‌ترند یا شتابدهنده‌ها؟


  • تاریخ: 1395-8-1
  • دسته: دسته بندی نشده

با دقت در اکوسیستم‌های موفق کارآفرینی در اقتصادهای بزرگ و در حال رشد جهان، به پدیده ای به نام «شتابدهنده استارتاپ» می رسیم.


در سال های اخیر یکی از دغدغه های جامعه ما، بیشتر از هر زمانی، ایجاد شغل برای نیروی جوان و تحصیل کرده است. از طرفی برنامه های دولت برای اشتغال زایی و ارائه وام به مشاغل کوچک و کسب و کارهای خانگی، و از طرف دیگر حرکت هایی در بخش خصوصی برای جذب و پرورش ایده های جدید و تبدیل آن به کسب و کار جدید، انجام شده است.

دانشگاه ها با همکاری استانداری ها و شهرداری ها، اقدام به راه‌اندازی پارک های فناوری و مراکز رشد با عنوان «مرکز رشد واحدهای فناور» در ساختمان هایی با طراحی های مدرن و متفاوت نموده اند که جزو انکوباتورها بحساب می آیند.

حال سوال اینجاست که آیا درون این مراکز به اندازه ظاهر ساختمان‌هایشان، برای موفقیت یک کسب و کار نوپا، جذاب و زیباست؟

اگر چه مراکز رشد در ایران در سال های ابتدایی عمر خود هستند اما تحقیقات در کشور های دیگر نشان داده است که این مراکز اغلب موفق نبوده اند. در آن کشور ها آمار نشان می دهد که حدود 90 درصد مراکز رشد شکست می خورند. شکست به این معنی که سرمایه ای که به استارتاپ ها می دهند باز نمی گردد.

پیش بینی می شود که این میزان شکست درایران هم رخ خواهد داد. چرا که خود این مراکز هم نوپا (استارتاپ) هستند و نسبت موفقیت استارتاپ ها اینجا هم می تواند حاکم باشد. واضح است که تنها تعداد کمی از استارتاپ ها در هر زمینه ای به اوج خواهند رسید. بقیه بیشتر از آنکه بتوانند درآمدزایی کنند سرمایه جذب می‌کنند و در نهایت یا منحل می شوند یا تغییر ماهیت می دهند.

از جمله دلایلی که می توان برای پیش بینی شکست مراکز رشد بیان کرد:

  • تعداد بالای شرکت های پذیرش شده در برابر تعداد کم مربیان و مشاوران خبره
  • عدم ارائه راه حل های مناسب برای جذب سرمایه پس از پایان دوره زمانی حضور استارتاپ در مرکز
  • وابستگی و مدیریت آن ها توسط بخش دولتی و به ارث بردن بروکراسی مایوس کننده اداری
  • نبود رقابت
  • وابستگی به بودجه دولتی، عدم وجود منابع لازم برای توسعه کسب و کارها به اندازه کافی

با این حال ایران امروزه بیش از هر زمانی به ایده ها و راه حل های جدید نیاز دارد و نمی توان انتظار داشت که دولت تمام ایده های مورد نیاز فردا را پرورش دهد.

کدام راه را انتخاب کنیم تا استارت‌آپ ما نیز موفق شود؟

با دقت در اکوسیستم های موفق کارآفرینی در اقتصادهای بزرگ و در حال رشد جهان، به پدیده ای به نام «شتابدهنده استارتاپ» می رسیم. راه حل، ورود بخش خصوصی با مدل مورد پسند و موفقتر «شتابدهنده» به میدان کارآفرینی است. تجربه کشورهای پیشرو در کارآفرینی نشان میدهد که  شتابدهنده ها تاثیر مثبتی بر روی بنیانگذاران کسب و کارها داشته اند، به آنان کمک کرده است تا سریعتر یادبگیرند، شبکه‌های قدرتمند بسازند و در نتیجه کارآفرینان بهتری شوند.

از جمله دلایلی که می توان برای پیشرفت در شتابدهنده ها بیان کرد:

  • تعداد محدود تیم های پذیرش شده و امکان در اختیار قرار دادن مربیان اختصاصی برای هر تیم علاوه بر مربیان عمومی در هر دوره
  • ارائه راه حل های مناسب برای جذب سرمایه در حین دوره و پس از پایان دوره زمانی حضور استارتاپ در دوره شتابدهی
  • وجود رقابت بین تیم ها به علت برگزاری DemoDay

اقتصاد هر شهر کوچک و بزرگی از وجود چنین پدیده ای تاثیر مثبت خواهد گرفت. مشاغل جدید ایجاد خواهد شد و اکوسیستم کارآفرینی گام بزرگی به سوی تکامل خواهد برداشت. در کشورهای پیشرفته اغلب شرکت های بزرگ و موفق در درون خود یا با همکاری دیگر شرکت ها مراکز شتابدهنده کسب و کار ایجاد کرده اند. برای نمونه می‌توان به مایکروسافت، نایک، گوگل، توییتر، و … اشاره کرد.